۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶ - بر اساس یک کارآزمایی کنترلشدۀ تصادفی بر روی ۳۳۴ زن پس از زایمان که دچار پیشدیابت و سابقه دیابت بارداری بودند، مصرف متناوب متفورمین همراه با اصلاح سبک زندگی، در جلوگیری از پیشرفت بیماری به سمت دیابت نوع ۲ طی ۳ سال، از نظر اثربخشی با مصرف مداوم متفورمین تفاوتی ندارد. میزان بروز دیابت در هر دو گروه مصرف مداوم و متناوب مشابه بود (۱۱.۱٪ در مقابل ۱۱.۵٪)؛ این امر نشان میدهد که یک رژیم درمانی متناوب میتواند کارایی پیشگیرانه مشابهی داشته باشد و در عین حال، بار درمان (سختی و تداوم مصرف دارو) را کاهش دهد.
این یافتهها در نشریۀ BMC Medicine منتشر شده است.
زنان مبتلا به دیابت بارداری (GDM)، بهویژه اگر در دوران پس از زایمان دچار پیشدیابت شوند، با خطر بسیار بالایی برای ابتلا به دیابت نوع ۲ روبرو هستند. اگرچه متفورمین یک درمان پیشگیرانه شناختهشده است، اما هنوز مشخص نیست که آیا مصرف دارو تنها در زمانی که سطح گلوکز خون بدتر میشود، میتواند به اندازه درمان مداوم مؤثر باشد یا خیر. برای پاسخ به این سوال، محققان یک کارآزمایی تصادفی، برچسبباز (Open-label) را در سه مرکز در چین انجام دادند.
در این کارآزمایی، زنان ۱۸ تا ۴۵ سال با سابقۀ دیابت بارداری که ۴ تا ۱۲ هفته پس از زایمان، پیشدیابت برای آنها تشخیص داده شده بود، شرکت کردند. شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروهی که «مداخله سبک زندگی بهعلاوه متفورمین متناوب» دریافت کردند و گروهی که «متفورمین مداوم» دریافت کردند. در هر دو گروه، مصرف متفورمین تنها زمانی شروع میشد که اقدامات مربوط به سبک زندگی در حفظ سطح طبیعی قند خون موثر نمی بود. در گروه درمان مداوم، پس از شروع، دارو بهطور مستمر مصرف میشد، در حالی که در گروه درمان متناوب، پس از نرمال شدن سطح قند خون، مصرف دارو متوقف و تنها در صورت نیاز مجدداً شروع میشد.
در مجموع، ۳۷۶ زن وارد مطالعه شدند و ۳۳۴ نفر پس از سه سال، تحلیل اصلی را تکمیل کردند. پیامد اصلی مطالعه، میزان بروز دیابت نوع ۲ با تشخیص جدید بود.
یافتههای کلیدی:
· پس از سه سال، ۱۱.۵٪ از زنان گروه متفورمین متناوب و ۱۱.۱٪ از زنان گروه متفورمین مداوم به دیابت نوع ۲ مبتلا شدند.
· تفاوت مطلق در میزان بروز دیابت ۰.۴ درصد بود که معیار از پیش تعیینشده برای «عدم برتری» (Non-inferiority) را برآورده کرد.
· نرخ بهبودی از پیشدیابت و تغییرات در وزن بدن، شاخص توده بدنی (BMI)، دور کمر، گلوکز پلاسمای ناشتا، گلوکز پلاسمای دو ساعته و HbA1c(هموگلوبین A1c) در هر دو گروه مشابه بود.
· زنان دریافتکنندۀ متفورمین مداوم، بهطور قابلتوجهی بیشتر از گروه درمان متناوب دچار کمبود ویتامین B12 ناشی از مصرف متفورمین بودند (۱۳.۵٪ در مقابل ۳.۷٪).
پژوهشگران دریافتند که متفورمین متناوب در پیشگیری از دیابت، در کنار کاهش مدت مواجهه با دارو و کاهش خطر کمبود ویتامین B12، با درمان مداوم با متفورمین برابری میکند.
نویسندگان مقاله، حاشیه عدم برتری نسبتاً گسترده و تعداد کم موارد بروز دیابت در مطالعه را مد نظر قرار دادند. آنها نتیجه گیری کردند که اگرچه متفورمین متناوب بهعلاوه مداخلات سبک زندگی، جایگزینی امیدوارکننده برای درمان مداوم در زنان پیشدیابتی پس از دیابت بارداری به نظر میرسد، اما برای تأیید این یافتهها، انجام مطالعات بزرگتر با معیارهای سختگیرانهتر مورد نیاز است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/intermittent-metformin-may-be-as-effective-as-continuous-therapy-after-gestational-diabetes-study-175854